Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?
13 lutego 2026, 09:27Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.
Ciepło nie sprzyja nurkowaniu
7 lipca 2010, 10:41Wyższe temperatury utrudniają krokodylom nurkowanie po pokarm, odpoczynek, a za młodu także podwodne ucieczki przed drapieżnikami. Ponieważ są one zmiennocieplne, oznacza to, że zarówno ciepłota ciała, jak i tempo metabolizmu zależą w ich przypadku od temperatury otoczenia. Gdy jest goręcej, szybciej zużywają zapasy tlenu, co znacznie skraca czas zanurzenia.
Powstała 'mapa' budowy mózgu w dwóch typach ekstrawersji
26 lutego 2015, 13:28Naukowcy z Brown University zmapowali podobieństwa i różnice między dwoma rodzajami ekstrawersji: ekstrawersją afiliacyjną i sprawczą.
Zidentyfikowano sześć nowych koronawirusów. Niszcząc bioróżnorodność wywołujemy epidemie
14 kwietnia 2020, 13:40Naukowcy informują o odkryciu 6 nowych koronawirusów u nietoperzy w Mjanmie. Uczeni ze Smithsonian Institute, Vanderbilt University, Ministerstwa Rolnictwa, Hodowli i Irygacji Mjanmy oraz Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis, badali nietoperze, które – w związku z wkraczaniem ludzi na ich tereny – coraz częściej wchodzą w kontakt z człowiekiem. Zwierzęta były chwytane i pobierano próbki z ich pysków, odbytów oraz zbierano guano.
Wielkie badania pokazują, jak zwierzęta reagują na obecność ludzi
27 maja 2026, 09:04Ekolodzy od dziesięcioleci dokumentują, jak fizyczne przekształcanie środowiska – urbanizacja, rolnictwo i infrastruktura transportowa – niszczą siedliska i spychają dzikie gatunki na margines. Jednak obok tego wymiaru istnieje drugi, znacznie trudniejszy do uchwycenia: dynamiczna, zmienna w czasie i przestrzeni obecność samych ludzi i pojazdów. Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Science pokazują, że sam fakt naszej obecności w lesie, nawet bez jakiejkolwiek fizycznej ingerencji w środowisko, potrafi głęboko i mierzalnie zmienić zachowanie dzikich zwierząt.
Nowe sposoby wychwytywania CO2
15 lipca 2010, 16:56Jednym ze sposobów redukowania emisji CO2 ma być jego wychwytywanie bezpośrednio w miejscu powstawania - na przykład w kominie - celem późniejszego składowania. Efektywne wyłapywanie tego gazu nastręcza jednak trudności.
Interesująca emisja z galaktyki karłowatej
16 marca 2015, 16:25Analizy przeprowadzone przez naukowców z uniwersytetów Carnegie Mellon, Brown i Cambridge sugerują, że jedna z nowo odkrytych galaktyk karłowatych krążących wokół Drogi Mlecznej, emituje promieniowanie gamma. Źródło emisji nie jest znane, jednak niewykluczone, że to dowód na istnienie ciemnej materii w centrum galaktyki.
Czaszka z cmentarza klasztornego w Exeter ilustruje możliwości długiego łuku angielskiego
7 maja 2020, 12:17Średniowieczne strzały powodowały urazy podobne do współczesnych ran postrzałowych. Gdy naukowcy zbadali szczątki z cmentarza klasztoru dominikanów w Exeter, odkryli, że strzały z długiego łuku angielskiego mogły penetrować ludzką czaszkę, tworząc małe rany wlotowe i duże wylotowe.
Camellones – historyczne struktury na 500 000 hektarów mogły powstać bez władzy centralnej
19 sierpnia 2026, 12:09W latach 60. XX wieku naukowcy analizujący pierwsze zdjęcia satelitarne kolumbijskiego regionu La Mojana zobaczyli coś, co wyglądało jak gigantyczny regularny wzór. Został on wyryty w krajobrazie przez olbrzymią liczbę grzbietów i kanałów. To pozostałości po camellones, wyniesionych polach uprawnych tworzonych przez lud Zenú od końca ubiegłej ery, aż po X-XI wiek naszej ery. Obecnie specjaliści szacują, że camellones zajmują łącznie 500 000 hektarów. Kilkadziesiąt państw na świecie ma mniejszą powierzchnię.
Jak marihuana zaburza rytm dobowy
2 sierpnia 2010, 16:07Niektórzy palacze marihuany doświadczają czasem zagubienia w czasie. Naukowcom udało się wyjaśnić fenomen tego zjawiska. Okazało się, że kannabinoidy zaburzają wewnętrzny zegar organizmu.
